شنبه ۲۲ اردیبهشت ۰۳ | ۱۳:۱۷ ۷۱ بازديد
![مننژیت چیست؟ آشنایی با علائم، علتها، پیشگیری و درمان](https://blog.doctor-yab.ir/wp-content/uploads/2023/12/meningitis201.jpg)
بیماری مننژیت چیست
مننژیت (Meningitis)، سرسام یا آماس سر، یک التهاب در لایههای محافظتی مغز و نخاع به نام مننژ است که ممکن است ناشی از ویروسها، باکتریها، قارچها، انگلها یا حتی برخی داروها باشد. با توجه به نزدیکی مننژ به مغز و نخاع، این التهاب بسیار خطرناک است و میتواند جان بیمار را تهدید کند. توجه داشته باشید هر فردی در هر سنی ممکن است به Meningitis مبتلا شود. بیماری سرسام ممکن است ناشی از عفونتهای ویروسی، باکتریایی یا قارچی باشد و با ایجاد علائمی همچون سردرد شدید، تب، استفراغ و سفتی گردن، به شدت زندگی روزمره فرد را تحت تأثیر قرار دهد. علاوه بر این، التهاب غشای داخلی قلب نیز میتواند یکی از علل سرسام بدون عفونت باشد. این بیماری به دلیل نزدیکی به اعضای حساس مغز و نخاع، اهمیت و خطرات زیادی دارد که درمان به موقع و شناسایی دقیق آن امری مهم و ضروری است.بیماری مننژیت چیست
مننژها از چند لایه تشکیل شدهاند؟
مننژها، یک ساختار چندلایه هستند که از سه لایه اصلی تشکیل شدهاند.۱. لایه نرم شامه:
- این لایه از سلولهای خاکستری در مغز تشکیل شده است.
- وظیفه این لایه ارتباط با سلولهای خاکستری است و از آنها تغذیه میشود.
۲. لایه عنکبوتیه
- این لایه، لایهای با ساختار محکمتر از لایه قبلی است و به نام “عنکبوتیه” شناخته میشود.
- زیر میکروسکوپ، ساختاری تارعنکبوتی شکل و درهمتنیده دارد.
- وظیفه این لایه ایجاد محیطی با قابلیت ارتجاعی است تا در هنگام تکان خوردن سر بافت استخوانی آسیب نبیند.
۳. لایه سخت شامه
- این لایه سخت شامه نام دارد و بافتی محکمتر نسبت به دو لایه قبلی دارد.
- وظیفه اصلی این لایه حفاظت از لایههای قبلی است.
مننژیت در نوزادان چیست؟
مننژیت در نوزادان یک وضعیت پزشکی خطرناک است که معمولاً به عنوان التهاب غشای مغزی و نخاعی در نوزادان تا سه ماهگی پس از تولد تعریف میشود. با اینکه شیوع بیماری سرسام در نوزادان کمتر از بزرگسالان است، اما به دلیل سیستم ایمنی ضعیفتر و تکامل کمتر مغز در این گروه سنی، بیماری سرسام در نوزادان با خطرات بیشتری همراه است و ممکن است جان آنها را به خطر بیندازد. Meningitis میتواند در زمانهای مختلف، از جمله فوراً پس از زایمان و در همان بیست و چهار ساعته ابتدایی تولد، به سراغ نوزاد بیاید یا در سنین بالاتر او را مبتلا کند.علائم مننژیت چیست؟
![علائم مننژیت چیست؟](https://blog.doctor-yab.ir/wp-content/uploads/2023/12/meningitis200-1024x576.jpg)
منشاء بیماری مننژیت چیست؟
بیماری سرسام، یا همان التهاب مننژها، میتواند از طریق عوامل مختلف به وجود آید. در زیر، به برخی از مهمترین عوامل ایجادکننده این بیماری پرداخته شده است:مننژیت ویروسی
یکی از اصلیترین عوامل ایجاد التهاب مننژها، ویروسها هستند. ویروسهای مختلفی مانند آنتروویروسها، هرپس سیمپلکس ۱ و ۲، ویروس زونا و ویروس اچآیوی (HIV) میتوانند باعث بروز سرسام ویروسی شوند. این نوع مننژیت بهویژه در فصلهای تابستان و پاییز رایجتر است.مننژیت باکتریایی
این نوع، به دلیل عفونت با باکتریها رخ میدهد. نوع باکتریایی بیماری سرسام شدیدتر و خطرناکتر است بهخصوص در کودکان و افراد با سیستم ایمنی ضعیف. همچنین نوع باکتریایی این بیماری بسته به گروه سنی و وضعیت فرد متغیر است.مننژیت قارچی
بسیار نادرتر از دو نوع قبلی است. سرسام قارچی به دلیل عفونت با قارچها رخ میدهد. افراد با سیستم ایمنی ضعیف ممکن است به این نوع عفونت، دچار شوند.مننژیت انگلی
انگلها نیز ممکن است عامل بروز این بیماری باشند. ممکن است از طریق خاک، مدفوع یا حتی بدن حیوانات مختلف به بدن انسان منتقل شوند.مننژیت غیرعفونی
گاهی اوقات این بیماری بدون وجود عامل عفونی ناشی از برخی عوامل نادر مانند ابتلا به برخی از سرطانها، حساسیت به داروها، بیماریهای خاصی مانند سارکوئیدوز یا لوپوس منتشر و حتی میگرن رخ میدهد.روشهای تشخیص مننژیت
![روشهای تشخیص](https://blog.doctor-yab.ir/wp-content/uploads/2023/12/meningitis202.jpg)
درمان مننژیت
![درمان مننژیت](https://blog.doctor-yab.ir/wp-content/uploads/2023/12/meningitis203.jpg)
۱. درمان نوع باکتریایی
- برای نوع باکتریایی این بیماری، استفاده از آنتیبیوتیکها بسیار مهم است. درمان با آنتیبیوتیکها باید سریعاً آغاز شود تا جلوی ایجاد آسیبهای جدی به سیستم عصبی گرفته شود. آنتیبیوتیکها اغلب با تزریق داخل وریدی انجام میشوند.
- برخی از بیماران نیاز به تزریق کورتیکوستروئیدها دارند تا التهاب کاهش یابد و آسیب به سلولهای عصبی به حداقل برسد.
- بیماران نیاز به استراحت و مایعات بیشتر دارند تا از تشدید علائم جلوگیری شود. در طول درمان، مانیتورینگ مداوم فشارخون، تب و دیگر علائم ضروری است.
۲. درمان نوع ویروسی
- در نوع ویروسی سرسام، از آنجا که ویروس زنده نیست. درمان مستقیم با آنتیبیوتیکها، امکانپذیر نمیباشد.
- در برخی موارد، داروهای ضد ویروسی ممکن است برای کنترل ویروس و جلوگیری از تجدید عفونت مورد استفاده قرار گیرند.
- همچنین، درمان حمایتی شامل استراحت، مصرف مایعات فراوان و مصرف داروهای مسکن برای کاهش علائم تب و درد میشود.
۳. درمان نوع قارچی
- این نوع از بیماری سرسام با داروهای ضد قارچ درمان میشود. انتخاب دارو و مدت زمان درمان بسته به نوع قارچ و واکنش بدن بیمار به درمان، متغیر است.
چگونه میتوان از مننژیت پیشگیری کرد؟
برای پیشگیری از بیماری سرسام، میتوانید اقدامات زیر را انجام دهید:۱. واکسیناسیون
در مراکز درمانی واکسنهای مننژیت باکتریایی موجود هستند که میتوانند از ابتلا به انواع باکتریهای منجر به سرسام جلوگیری کنند. برای انجام واکسیناسیون حتما با پزشک خود مشورت کنید.۲. حفظ فاصله اجتماعی
از نزدیکی با افراد مبتلا به عفونت تنفسی، بهویژه در مکانهای شلوغ پرهیز کنید. این اقدام میتواند احتمال انتقال ویروسها و باکتریها را کاهش دهد.۳. شستوشوی دست
دستهای خود را بهطورمنظم و به شیوه صحیح بشویید. برای شستن دستها حتما از آب گرم و صابون یا شویندههای آنتیباکتریال استفاده کنید و حداقل 20 ثانیه به شستوشوی دستها ادامه دهید. این اقدام میتواند از ورود ویروسها و باکتریها به بدن جلوگیری کند.۴. استفاده از ماسک
در مکانهای شلوغ یا در معرض افرادی که سرفه یا عطسه میکنند حتما از ماسک استفاده کنید. این اقدام میتواند انتقال انواع عفونتها را کاهش دهد.۵. تقویت سیستم ایمنی
با تغذیه سالم، استراحت کافی و فعالیتهای ورزشی، سیستم ایمنی خود را تقویت کنید. یک سیستم ایمنی قوی میتواند در مقابل عفونتها مقاومت بیشتری از خود نشان دهد.![سیاتیک چیست ؟ علائم و روش های درمان آن](https://blog.doctor-yab.ir/wp-content/uploads/2024/04/sciatica-150x150.jpg)
۶. افزایش آگاهی
اطلاعات خود را در مورد نشانهها و علائم سرسام افزایش دهید تا در صورت ابتلا به بیماری، بتوانید خود را سریعا به پزشک رسانده و درمان مناسب را شروع کنید. توجه داشته باشید پیشگیری از بیماری سرسام نیازمند توجه به بهداشت شخصی و اقدامات ایمنی است.عوارض مننژیت
سرسام، بیماری جدی و خطرناکی است که میتواند عوارض متعددی در افراد مبتلا به آن به وجود آورد. در زیر به برخی از عوارض این بیماری اشاره شده است:- سپتی سمی (پخش عفونت در خون): این وضعیت ممکن است باعث سرایت عفونت به سایر اندامها شود و جدیترین عوارض سرسام باکتریایی محسوب میشود.
- کاهش شنوایی و بینایی: این بیماری میتواند به نخاع شبکیه و گوش آسیب جدی وارد کند و باعث کاهش شنوایی و بینایی شود.
- آرتروز: التهابات مفاصل به ویژه مفاصلی که از مایع نخاعی پوشیده شدهاند ممکن است به آرتروز منجر شوند.
- سردردهای میگرنی: عوارض عصبی و التهابات مختلف ممکن است سردردهای میگرنی را افزایش دهند.
- آسیب مغزی: این بیماری ممکن است باعث آسیب به بافتها و ساختارهای مغزی شود.
- سکتهی مغزی: افراد مبتلا به سرسام باکتریایی ممکن است در معرض خطر بیشتری برای سکته مغزی قرار بگیرند.
- هیدروسفالی: افزایش فشار مایع نخاعی در مغز ممکن است به هیدروسفالی (تورم مغزی) منجر شود.
- مشکلات حافظه و تمرکز: با آسیب به مغز و نخاع ممکن است بر حافظه و تمرکز افراد تأثیر بگذارد.
- تشنجهای مکرر (صرع): عوارض عصبی ممکن است به تشنجهای مکرر منجر شوند.
- مشکلات هماهنگی اعضای بدن، حرکت و تعادل آنها: افراد مبتلا به این بیماری ممکن است دچار مشکلات حرکتی شوند.
- قطع اندام آسیب دیده: در برخی موارد، عدم تشخیص و درمان مناسب ممکن است به قطع اندامها منجر شود.
- مشکلات کلیوی: در صورت سرایت عفونت به کلیهها، مشکلات کلیوی ایجاد میشود.
- اختلال در خواب: تغییرات در سیستم عصبی ممکن است به اختلالات خواب منجر شود.
- مرگ: از هر ۱۰ مورد مبتلا به سرسام باکتریایی، حدود یک مورد ممکن است منجر به مرگ شود.
چه کسانی در خطر ابتلا به مننژیت می باشند؟
هر فردی ممکن است به بیماری سرسام مبتلا شود، اما افراد زیر بیشتر در معرض خطر ابتلا به این بیماری قرار دارند:- نوزادان و کودکان زیر ۵ سال: سیستم ایمنی نوزادان و کودکان هنوز به طور کامل رشد نکرده است، بنابراین در مقابل عفونتها آسیبپذیرتر هستند.
- نوجوانان و جوانان (سن ۱۶ تا ۲۵ سال): این گروه سنی نیز به دلیل عواملی نظیر افزایش فعالیت جسمانی و تغییرات اجتماعی، ممکن است در معرض بیشتری به عفونت باکتریایی قرار گیرند.
- افراد مسن با سن بالای ۵۵ سال: سیستم ایمنی افراد مسن معمولاً ضعیفتر میشود که این امر باعث افزایش خطر ابتلا به این بیماری میشود.
- افراد با سیستم ایمنی ضعیف: افراد مبتلا به اچ آی وی یا ایدز، اختلالات خود ایمنی، افرادی که تحت درمانهای سیتوتوکسیک هستند یا مهارکنندههای سیستم ایمنی مصرف میکنند.
- افرادی که با حیوانات کار میکنند: افرادی که با حیوانات کار میکنند، به عنوان مثال، کارگران مزرعه، به دلیل تماس مستقیم با حیوانات، در معرض خطر بیشتری برای مبتلاشدن به لیستریا مونوسیتوژنز قرار دارند.
- افرادی که داروهای سرکوب کنندهی سیستم ایمنی مصرف میکنند: مصرف داروهایی مانند استروئیدها یا داروهای مهارکننده سیستم ایمنی، باعث ضعف سیستم ایمنی میشود.
- نوزادان نارس با وزن بسیار کم: این گروه از نوزادان به دلیل سیستم ایمنی تکامل نیافته و مشکلات حاصل از زایش زودرس، در معرض خطر بیشتری هستند.